<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="C073n1679"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Zhonghua Canon (Chunghwa Book Edition), Electronic version, No. 1679 御制<persName>佛</persName>赋</title> <title xml:lang="zh-Hans">中华大藏经（<name role="" type="person">中华书局</name>版）数位版, No. 1679 御制<persName>佛</persName>赋</title> <author>宋 赵炅撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">C</idno>.<idno type="vol">73</idno>.<idno type="no">1679</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-03-15 18:57:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Zhonghua Canon (Chunghwa Book Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">中华大藏经（<name role="" type="person">中华书局</name>版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">御制<persName>佛</persName>赋</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【中华】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00112"> <charName>CBETA CHARACTER CB00112</charName> <mapping cb:dec="983152" type="PUA">U+F0070</mapping> <mapping type="unicode">U+21C31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>尼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[尸@工]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00982"> <charName>CBETA CHARACTER CB00982</charName> <mapping cb:dec="984022" type="PUA">U+F03D6</mapping> <mapping type="unicode">U+3F75</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>莊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02167"> <charName>CBETA CHARACTER CB02167</charName> <mapping cb:dec="985207" type="PUA">U+F0877</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>损</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[损-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04974"> <charName>CBETA CHARACTER CB04974</charName> <mapping cb:dec="988014" type="PUA">U+F136E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9E81</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕/鹿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07153"> <charName>CBETA CHARACTER CB07153</charName> <mapping cb:dec="990193" type="PUA">U+F1BF1</mapping> <mapping type="unicode">U+26644</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[凶/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07448"> <charName>CBETA CHARACTER CB07448</charName> <mapping cb:dec="990488" type="PUA">U+F1D18</mapping> <mapping type="unicode">U+21A0B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宜/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08764"> <charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName> <mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping> <mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08891"> <charName>CBETA CHARACTER CB08891</charName> <mapping cb:dec="991931" type="PUA">U+F22BB</mapping> <mapping type="unicode">U+22663</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[栗-木+心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09400"> <charName>CBETA CHARACTER CB09400</charName> <mapping cb:dec="992440" type="PUA">U+F24B8</mapping> <mapping type="unicode">U+206F4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>刹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+(ㄆ/小)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10830"> <charName>CBETA CHARACTER CB10830</charName> <mapping cb:dec="993870" type="PUA">U+F2A4E</mapping> <mapping type="unicode">U+30686</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>数</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[娄*殳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10881"> <charName>CBETA CHARACTER CB10881</charName> <mapping cb:dec="993921" type="PUA">U+F2A81</mapping> <mapping type="unicode">U+265DF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[听-王]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12752"> <charName>CBETA CHARACTER CB12752</charName> <mapping cb:dec="995792" type="PUA">U+F31D0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5F25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>弥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[弓*(乞-乙+小)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13059"> <charName>CBETA CHARACTER CB13059</charName> <mapping cb:dec="996099" type="PUA">U+F3303</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+29BBA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬘-又+万]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13378"> <charName>CBETA CHARACTER CB13378</charName> <mapping cb:dec="996418" type="PUA">U+F3442</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6350</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[捐-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13415"> <charName>CBETA CHARACTER CB13415</charName> <mapping cb:dec="996455" type="PUA">U+F3467</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+613D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>博</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[怙-口+(田/寸)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15834"> <charName>CBETA CHARACTER CB15834</charName> <mapping cb:dec="998874" type="PUA">U+F3DDA</mapping> <mapping type="unicode">U+2D99F</mapping><mapping type="normal_unicode">U+3B05</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>曼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[曼-又+万]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28575"> <charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName> <mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30955"> <charName>CBETA CHARACTER CB30955</charName> <mapping cb:dec="1013995" type="PUA">U+F78EB</mapping> <mapping type="unicode">U+22ABA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+犬]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2011-01-18T13:06:45"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0845b" n="0845b"/> <lb ed="C" n="0845b01"/><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>御制<persName>佛</persName>赋<note place="inline">以存意空睹无漏为理次第用韵</note> 宗</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="C" n="0845b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845b0201">妙觉玄门。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845b0205" cb:place="inline"><note place="inline">淸净法身名之曰妙悟此法性是名为觉二空真理名曰玄门 <lb ed="C" n="0845b03"/>谓此实性離相寂然达法本真名之妙觉楞严经云<persName>如来</persName>藏中性色真空性空真色淸净 <lb ed="C" n="0845b04"/>本然周遍法界法花经云开方便门示真实相谓玄门者能诠教也经云其智慧门难解 <lb ed="C" n="0845b05"/>难入玄赞<g ref="#CB00562">疏</g>云门有二義一者体妙具五难故谓难见难觉难知难解难入等也二难了 <lb ed="C" n="0845b06"/>二乘不知故经云一切声闻辟支<persName>佛</persName>所不能知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845b0620" cb:place="inline"><persName>佛</persName>圣知原。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845b0624" cb:place="inline"><note place="inline">梵语<persName>佛</persName>陀 <lb ed="C" n="0845b07"/>华言觉者觉谓觉察心心所之总名者是主義无漏五蕴假者称主主者身中具三觉故 <lb ed="C" n="0845b08"/>即自觉觉他觉行穷圆故名为<persName>佛</persName>圣者正也圆满義障尽智圆证穷法界乃称为圣本智 <lb ed="C" n="0845b09"/>内<g ref="#CB07448">冥</g>得法亲故名知诸法本真一切莫过故称为原涅槃经云若有一法过涅槃者我则 <lb ed="C" n="0845b10"/>说为如幻如化法花经云唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽诸法实相故日知原诸<persName>佛</persName>之所知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845b1033" cb:place="inline">取 <lb ed="C" n="0845b11"/>捨金轮之位。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845b1106" cb:place="inline"><note place="inline">求无上菩提名之为取弃金轮之位是名为捨谓<persName>世尊</persName>应 <lb ed="C" n="0845b12"/>当金轮王位此是化身<persName>如来</persName>示现而矣花严经云菩萨摩诃萨以十事故示现出家一为 <lb ed="C" n="0845b13"/>厌居家故示现出家二为者家众生令捨離故三为随顺信乐圣人道故示现出家四为 <lb ed="C" n="0845b14"/>宣扬赞歎出家功德故示现出家五为显永離二边见故示现出家六为令众生離欲乐 <lb ed="C" n="0845b15"/>故示现出家七为先现出三界相故示现出家八为现自在不属他故示现出家九为应 <lb ed="C" n="0845b16"/>当得<persName>如来</persName>十力无畏法故示现出家十<g ref="#CB08764">最</g>後菩萨法应尔故示现出家也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845b1629" cb:place="inline">利乐 <lb ed="C" n="0845b17"/>给孤之园。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845b1705" cb:place="inline"><note place="inline">利谓十利乐谓五乐说三乘无漏之法令求无上正真妙理名之为 <lb ed="C" n="0845b18"/>利说于十善今积修因得生人天是名为乐烦达长者廣施黄金为置精蓝与<persName>佛</persName>居止怜 <lb ed="C" n="0845b19"/>贫愍物世号给孤祇陀太子施以林木谓之曰园</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845b1920" cb:place="inline">六法<g ref="#CB12752">弥</g>深。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845b1924" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>位六根六境 <lb ed="C" n="0845b20"/>六识名为六法此之六法行相难了名曰<g ref="#CB12752">弥</g>深于此六法廣修六度积纍十因正觉始成 <lb ed="C" n="0845b21"/>十身初贪悲智双运性相两融楞严经云阿难汝心<g ref="#CB04974">粗</g>浮不悟见闻发明了知本<persName>如来</persName>藏 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0845c" n="0845c"/> <lb ed="C" n="0845c01"/>汝应观此六处识心为同为异为空为有为非同异为非空有汝元不知<persName>如来</persName>藏中性识 <lb ed="C" n="0845c02"/>明知觉明真识</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845c0207" cb:place="inline">灵境而故非眇小。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845c0214" cb:place="inline"><note place="inline">一心觉性谓之曰灵六种所缘 <lb ed="C" n="0845c03"/>谓之曰境此之灵境是一真妙性万法本原非圣莫知实非眇小楞严经云阿难汝亏未 <lb ed="C" n="0845c04"/>明一切浮虚诸幻化当处出生随处灭尽幻妄称相其性真为妙觉明体唯识论云<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0845c05"/>五根五境妙定生故法界色断非<persName>佛</persName>五识虽依此变然<g ref="#CB04974">粗</g>细异非五境摄<persName>如来</persName>五识非五 <lb ed="C" n="0845c06"/>识界经说<persName>佛</persName>心恒在定故论说五识性散乱故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845c0619" cb:place="inline">三界圆满。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845c0623" cb:place="inline"><note place="inline">六欲所居名为 <lb ed="C" n="0845c07"/>欲界修诸梵行得自定居谓之色界厌<g ref="#CB04974">粗</g>色境唯心心所四蕴成身名无色界是名三界 <lb ed="C" n="0845c08"/>三身具足四智圆明体用恒如依正平等名之曰圆迹履下因道圆上果纤瑕永尽牛善 <lb ed="C" n="0845c09"/>无遗谓之日满唯识论云谓诸<persName>如来</persName>三无疑劫修集无量福慧资粮所起无边真实功德 <lb ed="C" n="0845c10"/>及极圆净常遍色身相续湛然尽未来际恒自受用廣大法乐</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845c1025" cb:place="inline">淸净而曩 <lb ed="C" n="0845c11"/>劫常存。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845c1104" cb:place="inline"><note place="inline">无漏智心澄湛鉴启日淸无生法忍離诸障染名之曰净梵语劫波 <lb ed="C" n="0845c12"/>华言时分曩久也谓此淸净之性体非断常古今不易名曰常存楞严经云若真汝心则 <lb ed="C" n="0845c13"/>无去来花严经云菩萨摩诃萨十种淸净见缘起法故见法淸净见法淸净故见国土淸 <lb ed="C" n="0845c14"/>净见国土淸净故见虚空淸净见虚空淸净故见法界淸净见法界淸净故见智慧淸净 <lb ed="C" n="0845c15"/>是为十修行积集一切智故又楞严经云<persName>世尊</persName>如果位菩提涅槃真如<persName>佛</persName>性庵摩罗识空 <lb ed="C" n="0845c16"/><persName>如来</persName>藏大圆照智是七种名称虽别淸净圆满体性坚凝如金刚王常住不壞</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845c1631" cb:place="inline">念想 <lb ed="C" n="0845c17"/>当初。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845c1703" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>思欲生于浊世之时而常作念化利有情于<name role="" type="person">兜率天</name>作是思惟何处受 <lb ed="C" n="0845c18"/>生释种成道经云观五事而下生一观相熟未熟二时至未至三诸国何国处中四诸种 <lb ed="C" n="0845c19"/>族何种族贵成五观过去因缘谁<g ref="#CB08764">最</g>真一合为生处故观此五事于<name role="" type="person">迦毘罗</name>中国而受生 <lb ed="C" n="0845c20"/>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0845c2002" cb:place="inline">周旋梵会。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0845c2006" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>思欲生下界之时天人周遍旋绕<persName>世尊</persName>是名周旋 <lb ed="C" n="0845c21"/>梵众瞻仰诸<persName>佛</persName>下生名曰梵会释迦成道经云菩萨欲下生时当现五瑞令梵众知一放 <lb ed="C" n="0845c22"/>大光明二者大地震动三者魔宫不现四者日月星辰不怀光明五者天龙八部皆悉震 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0846a" n="0846a"/> <lb ed="C" n="0846a01"/>动不能自止而诸天问<persName>佛</persName><persName>佛</persName>答我今不久捨此天宫生<name role="" type="person">阎浮提</name>又法花经云尔时诸梵王 <lb ed="C" n="0846a02"/>及诸天帝释护世四天王及大自在天幷馀诸天众眷属百千万恭信合掌礼请我转法 <lb ed="C" n="0846a03"/>轮我即自思惟若但赞<persName>佛</persName>乘众生没在苦不能信是法破法不信故坠于三<g ref="#CB08891">恶</g>道我寧不 <lb ed="C" n="0846a04"/>说法疾入于涅槃寻念过去<persName>佛</persName>所行方便力我今所得道亦应说三乘作是思惟时十方 <lb ed="C" n="0846a05"/><persName>佛</persName>皆现梵音慰谕我善哉释迦文第一之导师得是无上法随诸一切<persName>佛</persName>而用方便力也</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0846a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846a0601">降吐九龙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846a0605" cb:place="inline"><note place="inline">谓菩萨初降生之时九龙吐水而沐浴故花严经云菩萨从兜 <lb ed="C" n="0846a07"/>率思欲下时香风林中现十种瑞一者忽然廣<g ref="#CB13415">博</g>二者土石变为金刚三者宝林行列四 <lb ed="C" n="0846a08"/>者沉水株香种种莊严五者华<g ref="#CB13059">鬘</g>充满六诸宝流出七池出芙蓉八天龙合掌而住九天 <lb ed="C" n="0846a09"/>人恭信十者十方诸<persName>佛</persName>放大光明天帝释梵雨杂名香九龙在上而吐香水沐浴菩萨初 <lb ed="C" n="0846a10"/>降之身又雨天衣缤纷乱坠不可称数也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846a1017" cb:place="inline">因从十地。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846a1021" cb:place="inline"><note place="inline">远求<persName>佛</persName>果近积勝因万行 <lb ed="C" n="0846a11"/>熏增皆由十地一欢喜地二離垢地三发光地四焰慧地五极难勝地六现前地七远行 <lb ed="C" n="0846a12"/>地八不动地九善慧地十法雲地菩萨于此十地修诸勝行永断十重障求无上菩提一 <lb ed="C" n="0846a13"/>异生障二耶行障三暗钝障四微细烦恼现行障五二乘般涅槃障六<g ref="#CB04974">粗</g>相现行障七细 <lb ed="C" n="0846a14"/>相现行障八无相中作加行障九利他门中不欲行障十于诸法中未得自在障断此十 <lb ed="C" n="0846a15"/>障证真解脱唯识论云得菩提时顿断烦恼及所知障</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846a1522" cb:place="inline">有情而无不 <lb ed="C" n="0846a16"/>摄受。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846a1603" cb:place="inline"><note place="inline">菩萨摄化一切有情之时于三界九地以四无量心悉皆化之以大慈故与众 <lb ed="C" n="0846a17"/>生乐用大悲故<g ref="#CB30955">拔</g>众生苦以喜无量摄有情以捨无量济群品维摩经云以佈施摄贫穷 <lb ed="C" n="0846a18"/>以净戒摄毁禁以忍辱摄嗔恚以精进摄懈怠以禅定摄乱意以智慧摄愚痴又为声闻 <lb ed="C" n="0846a19"/>乘说四谛法为独觉乘说十二因缘法为菩萨乘说六波罗蜜法为人天乘说十善法又 <lb ed="C" n="0846a20"/>以随类化身于三<g ref="#CB08891">恶</g>趣中种种方便化诸有情令得離苦解脱也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846a2026" cb:place="inline">种相非仪。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0846a21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846a2101"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>摄化众生之时一切种类无不摄受四生九类有想无想悉皆度脱维摩经云<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0846a22"/>以一音演说法众生随类各得解又法花经云贵贱上下持成毁戒威仪具足及不具足 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0846b" n="0846b"/> <lb ed="C" n="0846b01"/>止见邪见利根钝根等雨法雨悉皆润之又以三十二应随处现身而为说法</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b0131" cb:place="inline">迷途 <lb ed="C" n="0846b02"/>而顿悟修行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b0206" cb:place="inline"><note place="inline">随尘偝觉谓之曰迷奔驰四生是名为途即三界内一切有<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0846b03"/>性众生闻<persName>世尊</persName>说大乘圆满顿教以三慧根而积修勝行花严经云于一念中出生<persName>佛</persName>智 <lb ed="C" n="0846b04"/>解了一切无尽法门总持辩才悉皆具足</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b0417" cb:place="inline">缘同解意。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b0421" cb:place="inline"><note place="inline">为闻法之众际会世 <lb ed="C" n="0846b05"/>尊所说之法依教修行通<persName>佛</persName>意旨楞严经云阿难及诸大众蒙<persName>佛</persName><persName>如来</persName>微妙开示身心荡 <lb ed="C" n="0846b06"/>然得无罣碍是诸大众各各自知心遍十方见十方空如观掌中所持葉物</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b0630" cb:place="inline">由是 <lb ed="C" n="0846b07"/>远離迷津。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b0705" cb:place="inline"><note place="inline">显<persName>世尊</persName>思利有情逾城出家作此念<anchor xml:id="nkr_note_add_0846b0701" n="0846b0701"/><anchor xml:id="beg0846b0701" n="0846b0701"/>已<anchor xml:id="end0846b0701"/>捨離迷津未成正觉身 <lb ed="C" n="0846b08"/>放光明照四天王天乃至照于五净天宫念时诸天见此光<anchor xml:id="nkr_note_add_0846b0801" n="0846b0801"/><anchor xml:id="beg0846b0801" n="0846b0801"/>已<anchor xml:id="end0846b0801"/>皆知<persName>世尊</persName>成道时至唯识 <lb ed="C" n="0846b09"/>论云谓此心品離诸分别所缘行相微细难知不忘不愚一切境相性相淸净離诸杂染 <lb ed="C" n="0846b10"/>纯净圆德现种依持能现能生身土智影</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b1017" cb:place="inline">触类皆空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b1021" cb:place="inline"><note place="inline">既成无上菩提了资 <lb ed="C" n="0846b11"/>依因是有遍计皆空楞严经云如是以此合觉之触显于離知涉势若成因于劳触兼身 <lb ed="C" n="0846b12"/>与触同是菩提也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b1208" cb:place="inline">众生寂灭于顚倒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b1215" cb:place="inline"><note place="inline">地水火风众法合成名曰 <lb ed="C" n="0846b13"/>众生妙理寂然杂诸色相名为寂灭有情于此而生<anchor xml:id="nkr_note_add_0846b1301" n="0846b1301"/><anchor xml:id="beg0846b1301" n="0846b1301"/>妄<anchor xml:id="end0846b1301"/>想名为顚倒于无法之处执于有 <lb ed="C" n="0846b14"/>法楞严经云云何汝今以动为身以动为境从始洎终念念生灭遗失真性顚倒行事性 <lb ed="C" n="0846b15"/>心失真认物为<anchor xml:id="nkr_note_add_0846b1501" n="0846b1501"/><anchor xml:id="beg0846b1501" n="0846b1501"/>己<anchor xml:id="end0846b1501"/>轮迴是中取自流转又云若此妙觉本妙觉明典<persName>如来</persName>心不增不减无 <lb ed="C" n="0846b16"/>状忽生山河大地诸有为相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b1612" cb:place="inline">菩萨得蹑于真踪。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b1619" cb:place="inline"><note place="inline">梵语菩提 <lb ed="C" n="0846b17"/>萨埵华言觉有情即<persName>佛</persName>在因位之时所修万行远趣菩提履践<persName>如来</persName>之踪严证菩提之路 <lb ed="C" n="0846b18"/>唯识论云由圣道力断彼障故今从种起名得菩提起<anchor xml:id="nkr_note_add_0846b1801" n="0846b1801"/><anchor xml:id="beg0846b1801" n="0846b1801"/>已<anchor xml:id="end0846b1801"/>相续穷未来际此即四智相廣 <lb ed="C" n="0846b19"/>心品</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846b1903" cb:place="inline">修道雪山。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846b1907" cb:place="inline"><note place="inline">积功纍德名之曰修无湣直智谓之曰道谓菩萨于雪山 <lb ed="C" n="0846b20"/>修道之时精持苦行花严经云菩萨摩诃萨为十种修行法一恭信尊重诸善知识修行 <lb ed="C" n="0846b21"/>法二常为诸天之所觉悟修行法三于诸<persName>佛</persName>所常怀惭愧修行法四哀愍众生不捨修行 <lb ed="C" n="0846b22"/>法五事毕竟心无变动修行法六专念随逐发大乘心修行法七远離邪见勤求正道修 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0846c" n="0846c"/> <lb ed="C" n="0846c01"/>行法八摧破众魔烦世业修行法九知诸众生根性勝劣修行法十安住无边廣大法界 <lb ed="C" n="0846c02"/>除灭烦恼令身淸净修行法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c0213" cb:place="inline">枯槁之形体皆瘦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c0220" cb:place="inline"><note place="inline">练行修真烦恼 <lb ed="C" n="0846c03"/>枯竭精心趣道业海乾然花严经云<persName>佛</persName>子菩萨摩诃萨为十种事示行苦行一为成就劣 <lb ed="C" n="0846c04"/>解众生故示行苦行二为<g ref="#CB30955">拔</g>邪见众生故三为不信业报众生故四为随顺離染世界法 <lb ed="C" n="0846c05"/>应尔故五示能忍劬劳勤修道故六为令众生乐求法故七为著欲乐我乐众生故八为 <lb ed="C" n="0846c06"/>显菩萨起行殊勝故九<g ref="#CB08764">最</g>後生犹勤精进故十为诸天世人诸根未熟待时成熟故示行 <lb ed="C" n="0846c07"/>苦行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c0703" cb:place="inline">施张法教。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c0707" cb:place="inline"><note place="inline">安佈立理高建法<anchor xml:id="nkr_note_add_0846c0701" n="0846c0701"/><anchor xml:id="beg0846c0701" n="0846c0701"/>幢<anchor xml:id="end0846c0701"/>名曰施张所诠妙義名之为法声名 <lb ed="C" n="0846c08"/>句文是名为教即施设乘十二分教令诸有情而得悟入故法花经云我此九部法随顺 <lb ed="C" n="0846c09"/>众生说入大乘为本以故说是经又唯识论云<anchor xml:id="nkr_note_add_0846c0901" n="0846c0901"/><anchor xml:id="beg0846c0901" n="0846c0901"/>已<anchor xml:id="end0846c0901"/>依圣教及正理分别唯识性相義所权 <lb ed="C" n="0846c10"/>功德施群生愿共速登无上觉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c1013" cb:place="inline">摩诃之性智潜通。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c1020" cb:place="inline"><note place="inline">梵语摩诃华云 <lb ed="C" n="0846c11"/>曰大即此诠会大乘妙理名之为性异实相<g ref="#CB07448">冥</g>合故日潜通唯识论云即证真如智与真 <lb ed="C" n="0846c12"/>如平等平等俱離能取所取相故大般若经云无智亦无得以无所得故菩提萨埵依般 <lb ed="C" n="0846c13"/>若波罗蜜多故心无罣碍无罣碍故无有恐怖远離顚倒梦想究竟涅槃</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c1329" cb:place="inline">喜动灌 <lb ed="C" n="0846c14"/>顶之徒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c1404" cb:place="inline"><note place="inline">此显<persName>佛</persName>出世也<persName>世尊</persName>欲说妙法先以放光觉动群情花严经云谓菩萨摩 <lb ed="C" n="0846c15"/>诃萨念言一切世间没在欲泥除我一人无能勉济如是知<anchor xml:id="nkr_note_add_0846c1501" n="0846c1501"/><anchor xml:id="beg0846c1501" n="0846c1501"/>已<anchor xml:id="end0846c1501"/>熙怡微笑心自誓<anchor xml:id="nkr_note_add_0846c1502" n="0846c1502"/><anchor xml:id="beg0846c1502" n="0846c1502"/>已<anchor xml:id="end0846c1502"/>然後 <lb ed="C" n="0846c16"/>放光明灌诸天徒众之顶而欲宣扬妙義又楞严经云即时<persName>如来</persName>从<g ref="#CB07153">胸</g>万字涌出宝光其 <lb ed="C" n="0846c17"/>光晃煜遍灌十方所有宝刹诸<persName>如来</persName>顶旋至阿难及诸大众顶</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c1725" cb:place="inline">天花如雨。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0846c18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c1801"><note place="inline">既放妙光而说妙法释梵天众而雨天花即显<persName>如来</persName>说法之瑞故法花经云雨天<g ref="#CB15834">曼</g>陀罗 <lb ed="C" n="0846c19"/>摩诃<g ref="#CB15834">曼</g>陀罗释梵如恒沙无<g ref="#CB10830">数</g><persName>佛</persName>土来雨栴檀沉水缤纷而乱坠如鸟飞空下供散于诸 <lb ed="C" n="0846c20"/><persName>佛</persName>又经下云香风吹萎花更雨新好者</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0846c2016" cb:place="inline">位显无垠之上。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0846c2022" cb:place="inline"><note place="inline">垠者岸也碍也 <lb ed="C" n="0846c21"/>为<persName>佛</persName>居于无学之位超过小圣之功正觉始登法身初证二障俱尽四智齐明不居生灭 <lb ed="C" n="0846c22"/>此边高远菩提彼岸花严经云诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>十种无障碍住一所谓一切诸<persName>佛</persName>皆能往一切 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0847a" n="0847a"/> <lb ed="C" n="0847a01"/>世界无障碍住二一切诸<persName>佛</persName>皆能住一切世界无障碍住三一切诸<persName>佛</persName>皆于一切世界无 <lb ed="C" n="0847a02"/>障碍住四一切诸<persName>佛</persName>皆能于一切世界演说正法无障碍住五一切诸<persName>佛</persName>皆能于一切世 <lb ed="C" n="0847a03"/>界住<name role="" type="person">兜率天</name>宫无障碍住六一切诸<persName>佛</persName>皆入法界一切三世无障碍住七一切诸<persName>佛</persName>皆无 <lb ed="C" n="0847a04"/>坐法界道场无障碍住八一切诸<persName>佛</persName>皆能念念观一切众无障碍住九一切诸<persName>佛</persName>皆能以 <lb ed="C" n="0847a05"/>一身往无量不可思议<persName>佛</persName>所及一切众生处无障碍住十一切诸<persName>佛</persName>皆能开示无量诸<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0847a06"/>所说正法无障碍住</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847a0609" cb:place="inline">恒作方便之主。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847a0615" cb:place="inline"><note place="inline">谓成<persName>佛</persName>之时得自受用身名之 <lb ed="C" n="0847a07"/>为恒故唯识论云所证法身是凝然常自受用身是相续常现起十重他受用身三种化 <lb ed="C" n="0847a08"/>身是起尽常谓之恒变起随类化质名为方便为三界外人天说法之师名之为主</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847a0833" cb:place="inline">菩 <lb ed="C" n="0847a09"/>提道廣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847a0904" cb:place="inline"><note place="inline">显<persName>佛</persName>果位中亲证无上菩提谓证菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0847a0901" n="0847a0901"/><anchor xml:id="beg0847a0901" n="0847a0901"/>已<anchor xml:id="end0847a0901"/>得此无漏四智圆明名之 <lb ed="C" n="0847a10"/>为道三身具足万行俱成目之为廣即<persName>如来</persName>自受用身也唯识论云谓诸<persName>如来</persName>三无<g ref="#CB10830">数</g>劫 <lb ed="C" n="0847a11"/>修集无量福慧资粮所起无边真实功德及极圆净常遍色身相续湛然尽未来际恒自 <lb ed="C" n="0847a12"/>受用廣大法乐也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847a1208" cb:place="inline">听金口以宣言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847a1214" cb:place="inline"><note place="inline">妙法亲闻是名为<g ref="#CB10881">听</g>化身起用 <lb ed="C" n="0847a13"/>目为金口演说正法名曰宣言故法花经云令诸<g ref="#CB10881">听</g>者得六神通虽能如是亦未为难于 <lb ed="C" n="0847a14"/>我灭後<g ref="#CB10881">听</g>受此经问其義趣是则为难又唯识论云谓诸<persName>如来</persName>由成事智变现无量随类 <lb ed="C" n="0847a15"/>化身居净秽土为未登地诸菩萨众二乘毕生称彼機宜现通说法令各获得诸利乐事 <lb ed="C" n="0847a16"/>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847a1602" cb:place="inline">自在逍遥。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847a1606" cb:place="inline"><note place="inline">因圆果满染习<anchor xml:id="nkr_note_add_0847a1601" n="0847a1601"/><anchor xml:id="beg0847a1601" n="0847a1601"/>已<anchor xml:id="end0847a1601"/>无变化无穷现通说法名曰自在故华 <lb ed="C" n="0847a17"/>严经云言词自在无能测故音声自在无能障故智慧自在随所发意悉开悟故又变现 <lb ed="C" n="0847a18"/>身土出没不穷此界他方现通说法故名自在逍遥</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847a1821" cb:place="inline">化银阙而斯睹。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0847a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847a1901"><note place="inline">即<persName>佛</persName>三身之中化身<persName>如来</persName>无漏妙智变现百宝莊严白银世界楼台宫阙如诸天宫殿令 <lb ed="C" n="0847a20"/>一切众生悉皆而见是名为睹<persName>佛</persName>地论云<persName>佛</persName>智具能现故又唯识论云无限善根所引生 <lb ed="C" n="0847a21"/>故又经说<persName>佛</persName>化为菩萨之时为四轮王化四大洲一<name role="" type="person">北俱卢洲</name>二<name role="" type="person">东勝身洲</name>三<name role="" type="person">南赡部洲</name> <lb ed="C" n="0847a22"/>四西俱陀<g ref="#CB00112">尼</g>洲即是铁轮王化南洲金轮王化东南二洲银轮王化东西南三洲金轮王 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0847b" n="0847b"/> <lb ed="C" n="0847b01"/>化四大洲此皆<persName>佛</persName>之境界故仁王经云大善菩萨发大心长别三界苦沦海中下品善粟 <lb ed="C" n="0847b02"/>散王上品十善铁轮王习种铜轮二天下银轮三天性种姓道种坚得转轮王</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b0231" cb:place="inline">云何 <lb ed="C" n="0847b03"/>一切。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b0303" cb:place="inline"><note place="inline">发问征起名曰云何诸法既多故云一切故无量義经云以众生性无量<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0847b04"/>设教亦无量又百法论云如<persName>世尊</persName>言一切法无我何等一切法一者心法二者心所有法 <lb ed="C" n="0847b05"/>三者色法四者不相应行法五者无为法故云一切</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b0521" cb:place="inline">寂静三无。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b0525" cb:place="inline"><note place="inline">妙性本元 <lb ed="C" n="0847b06"/>名为寂静体无生灭性自本空即此空性于此三无離相寂然又楞严经云生则色空诸 <lb ed="C" n="0847b07"/>法等生灭则色空诸法等灭所因既无因生有识作何形相言三无者一天盖无私喩<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0847b08"/>悲普道圆复育平等故二地载无私喩<persName>佛</persName>万类所依能生善故二日月照无私喩<persName>佛</persName>身智 <lb ed="C" n="0847b09"/>光明朗照世间故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b0908" cb:place="inline">莫辩精心之舍。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b0914" cb:place="inline"><note place="inline">出世无漏真智名曰精心世间 <lb ed="C" n="0847b10"/>有漏之心不能晓了空寂之性目为无辩若不能令心淸净即不能了真空之性故絬尘 <lb ed="C" n="0847b11"/>经云毕竟空寂舍则<unclear/>心为舍不住真心法花经云入<persName>如来</persName>室著<persName>如来</persName>衣坐<persName>如来</persName>座雲众 <lb ed="C" n="0847b12"/>无所畏廣为分别说</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b1209" cb:place="inline">慧分破暗之厨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b1215" cb:place="inline"><note place="inline">以无漏妙慧破无明黑暗 <lb ed="C" n="0847b13"/>如千年暗室得一炷明灯故花严经云菩萨摩诃萨有十种智业而照于无明一信解业 <lb ed="C" n="0847b14"/>二不捨菩提心业三近善知识业四乐法乐義业五生诸<persName>佛</persName>想智业六顺菩提心业七明 <lb ed="C" n="0847b15"/>照一切法智业八了染净心智业九菩提舍智业十皆勤修习无有懈退智业皆慧之所 <lb ed="C" n="0847b16"/>盛谓之厨谕于<persName>如来</persName>宝藏也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b1612" cb:place="inline">迷途而邪执尙昏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b1619" cb:place="inline"><note place="inline">未得真觉似处 <lb ed="C" n="0847b17"/>梦中三界奔驰五趣波浪迷明滞暗难出昏衢背正合邪是为妄执唯识论云由有我执 <lb ed="C" n="0847b18"/>故牵生烦恼障分别者发业俱生者润生由此众生恒居分段身由有法执故牵生所知 <lb ed="C" n="0847b19"/>障令有学圣者居于变易身谓之尙昏又楞严经云此迷无本性毕竟空昔本无迷似有 <lb ed="C" n="0847b20"/>迷觉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b2003" cb:place="inline">贪痴皆障。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847b2007" cb:place="inline"><note place="inline">一切染著为贪无明黑暗曰痴烦恼体生所知障起是名 <lb ed="C" n="0847b21"/>为障故法花经云若人小智深著爱欲为此等故说于苦谛众生心喜得未曾有<persName>佛</persName>说苦 <lb ed="C" n="0847b22"/>谛真实无异又楞严经云知见立知即无明本知见无见斯即涅槃</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847b2227" cb:place="inline">达识而 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0847c" n="0847c"/> <lb ed="C" n="0847c01"/>终归晓了。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c0105" cb:place="inline"><note place="inline">会解之因名之为达了利之義迷之为识亲证妙理体性本空 <lb ed="C" n="0847c02"/>故唯识论云由见道门中起二空相本智达遍行真如二空後得智达依他起性如照像 <lb ed="C" n="0847c03"/>水月等乃至十地满心金刚无间道断<persName>佛</persName>地障根本智达遍法界理後得智识达遍法界 <lb ed="C" n="0847c04"/>事</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c0402" cb:place="inline">智慧堪居。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c0406" cb:place="inline"><note place="inline">割断邪正目之为智拣择三性名之为慧即此无漏智慧 <lb ed="C" n="0847c05"/>居于实相之中故唯识论云谓诸<persName>如来</persName>由平等智示现微妙净功德身所居纯净土为十 <lb ed="C" n="0847c06"/>地菩萨众现大神通转正法轮断诸疑网</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c0617" cb:place="inline">思一念兮兴异。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c0623" cb:place="inline"><note place="inline">造善不善 <lb ed="C" n="0847c07"/>无记三性之法能记忆于过去未来现在三世之法皆由无明盖覆谓兴一念世间诸法 <lb ed="C" n="0847c08"/><g ref="#CB28575">互</g>起妄念故楞严经云由是引起尘劳烦恼起为世界静成虚空虚空为同世界为异彼 <lb ed="C" n="0847c09"/>无同异有有法性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c0908" cb:place="inline">想千世以何殊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c0914" cb:place="inline"><note place="inline">不取诸法之象能隐正真之理不起 <lb ed="C" n="0847c10"/>异见与大千世界无有殊等故花严经云一念普观无量劫无去无来亦无如是了知三 <lb ed="C" n="0847c11"/>世事超诸方便成十力</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c1110" cb:place="inline">故其慷慨怡然化诸有漏。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0847c12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c1201"><note place="inline">怡然则喜乐之象慷慨乃廣大之義兴慈运悲救三界苦有漏之相隐覆真性所以<persName>佛</persName>为 <lb ed="C" n="0847c13"/>说之故唯识论云然变化身及他受用身虽无真实心及心所有化现心心所法无上觉 <lb ed="C" n="0847c14"/>者神力难思故能化现无形之法</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c1414" cb:place="inline">寒热之生老病苦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c1421" cb:place="inline"><note place="inline">四相所迁 <lb ed="C" n="0847c15"/>念念不住行蕴飘驰新新相续故生表有法先非有灭表有法後是无异表此法非凝然 <lb ed="C" n="0847c16"/>住表此法暂有用故楞严经云譬如瀑流波浪相续前际後际不相逾越行阴当知亦复 <lb ed="C" n="0847c17"/>如是</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c1703" cb:place="inline">月宫之蟾光白昼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c1710" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>身明净皎若蟾光无漏真智明同白昼 <lb ed="C" n="0847c18"/>故楞严经云我以足指案地海印发光汝暂擧心尘劳先起</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c1824" cb:place="inline">视慈雲之 <lb ed="C" n="0847c19"/>忽至。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c1903" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>布大智雲演大法義视之忽至沃润群生故花严经云譬如三千大千 <lb ed="C" n="0847c20"/>世界将欲成大雲降雨名曰洪霔一切方处所不能持唯除大海<persName>佛</persName>子<persName>如来</persName>应正等觉亦 <lb ed="C" n="0847c21"/>复如是兴大法雲雨大法雨名成就<persName>如来</persName>出现一切二乘心志狭劣所不能受所不能持 <lb ed="C" n="0847c22"/>唯除诸大菩萨心相续力故云视慈雲之忽至</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0847c2219" cb:place="inline"><g ref="#CB12752">弥</g>逐妙音。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0847c2223" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>出淸净 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0848a" n="0848a"/> <lb ed="C" n="0848a01"/>妙音演说真空实性故花严经云<persName>佛</persName>子应知<persName>如来</persName>音声遍至普遍无量诸音声二应知如 <lb ed="C" n="0848a02"/>来音声随其心歎皆令欢喜说法明了故三应知<persName>如来</persName>音声随其心解心得淸凉故四应 <lb ed="C" n="0848a03"/>知<persName>如来</persName>音声化不失时无不失时无不闻故五应知<persName>如来</persName>音声无生灭如呼响故六应知 <lb ed="C" n="0848a04"/><persName>如来</persName>音声无主业起故七应知<persName>如来</persName>音声甚深难可望故八应知<persName>如来</persName>音声无邪曲法界 <lb ed="C" n="0848a05"/>所生故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a0504" cb:place="inline">鄙妄想之<anchor xml:id="nkr_note_add_0848a0501" n="0848a0501"/><anchor xml:id="beg0848a0501" n="0848a0501"/>纵横<anchor xml:id="end0848a0501"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a0510" cb:place="inline"><note place="inline">谓宣甚深妙法能祛妄想于稠林即虚妄 <lb ed="C" n="0848a06"/>之法奔驰三界轮转四生<anchor xml:id="nkr_note_add_0848a0601" n="0848a0601"/><anchor xml:id="beg0848a0601" n="0848a0601"/>纵<anchor xml:id="end0848a0601"/>横自在故楞严经云三界虚妄犹若空花</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a0628" cb:place="inline">良缘自 <lb ed="C" n="0848a07"/>透。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a0702" cb:place="inline"><note place="inline">能起信心自生妙智因缘会遇通悟真空故楞严经云三缘断故即菩提心菩提心 <lb ed="C" n="0848a08"/>生生灭心灭此<anchor xml:id="nkr_note_add_0848a0801" n="0848a0801"/><anchor xml:id="beg0848a0801" n="0848a0801"/>但<anchor xml:id="end0848a0801"/>生灭灭生俱尽无功用道若有自然如是则明自然心生生灭心灭此 <lb ed="C" n="0848a09"/>亦生灭无生灭者名为自然矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a0913" cb:place="inline">且夫福业相随。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a0919" cb:place="inline"><note place="inline">天上人间受勝 <lb ed="C" n="0848a10"/>乐处福业相蔽不断轮迴福隐业<g ref="#CB13378">捐</g>不求果报唯识论云由诸业习气二取习气俱前异 <lb ed="C" n="0848a11"/>熟既尽复生馀异熟</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a1109" cb:place="inline">哀愍之悲。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a1113" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>起大悲心救众生苦利乐有缘 <lb ed="C" n="0848a12"/>愿登<persName>佛</persName>位悲智深廣名为哀愍故楞严经云如一众生未成<persName>佛</persName>道我终不于此趣泥洹又 <lb ed="C" n="0848a13"/>唯识论云谓诸<persName>如来</persName>成事智大慈悲力由昔所修利他无漏净秽<persName>佛</persName>土因缘成熟随未登 <lb ed="C" n="0848a14"/>地有情所宜化为<persName>佛</persName>土或净或秽或大或小前後际故了无所得</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a1426" cb:place="inline">旷劫而无遮 <lb ed="C" n="0848a15"/>信受。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a1503" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>世尊</persName>于旷大劫来廣修万行悲智深妙利益自他岂有遮障于法也故<persName>佛</persName>地论 <lb ed="C" n="0848a16"/>云谓诸<persName>如来</persName>成自受用身<anchor xml:id="nkr_note_add_0848a1601" n="0848a1601"/><anchor xml:id="beg0848a1601" n="0848a1601"/>已<anchor xml:id="end0848a1601"/>一得永常存尽未来际为一切有情作大皈依故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a1631" cb:place="inline">莊严 <lb ed="C" n="0848a17"/>而去就皆宜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a1706" cb:place="inline"><note place="inline">既设利生严持<persName>佛</persName>国诸来菩萨同转法轮睹彼玄機流传 <lb ed="C" n="0848a18"/>正法故花严经云<persName>如来</persName>有十<name role="" type="person">莲花藏世界</name>微尘数相每一相有八万四千好又云菩萨示 <lb ed="C" n="0848a19"/>住<name role="" type="person">兜率天</name>入于三昧名光明<g ref="#CB00982">莊</g>严身放光明遍照三千大千世界随众生心以种种音称 <lb ed="C" n="0848a20"/>彼機宜而为说法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a2009" cb:place="inline">扬法而芝兰幷秀。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a2016" cb:place="inline"><note place="inline">以<persName>佛</persName>无漏妙音宜扬正法 <lb ed="C" n="0848a21"/>令诸有情道芽增长故花严经云<persName>佛</persName>随一言音演说法众生随类各得解人天二乘十地 <lb ed="C" n="0848a22"/>菩萨皆登自果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848a2207" cb:place="inline">宗经而道性堪为。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848a2214" cb:place="inline"><note place="inline">万法之本谓之宗摄化群品是 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0848b" n="0848b"/> <lb ed="C" n="0848b01"/>为道妙智证真亲证实性故金刚经云一切诸<persName>佛</persName>及诸<persName>佛</persName>皆从此经出又云在在处处财 <lb ed="C" n="0848b02"/>为有<persName>佛</persName>若尊重弟子故云宗经也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b0214" cb:place="inline">轩盖化成。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b0218" cb:place="inline"><note place="inline">菩萨宝乘曰轩<persName>如来</persName>莊严 <lb ed="C" n="0848b03"/>为盖故花严经云百万亿阿僧祇轩盖百万亿阿僧花<g ref="#CB13059">鬘</g>等由此妙相严持称扬<persName>佛</persName>会之 <lb ed="C" n="0848b04"/>瑞也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b0403" cb:place="inline">将辩根尘之相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b0409" cb:place="inline"><note place="inline">谓<persName>世尊</persName>证无为法寂十善心悲智圆通根尘泯 <lb ed="C" n="0848b05"/>灭布遍法界不相障碍如一室之千灯光光涉入<persName>如来</persName>八识心心所通故花严经云依中 <lb ed="C" n="0848b06"/>现正正中现依如帝网之褈褈<g ref="#CB28575">互</g>相交映故曰根尘之相无相障碍</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b0627" cb:place="inline">慈悲宴 <lb ed="C" n="0848b07"/>坐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b0702" cb:place="inline"><note place="inline">慈能与乐悲善救苦非在定心安然宴坐故维摩经云不起灭定而现诸威仪</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b0732" cb:place="inline">喩 <lb ed="C" n="0848b08"/>超戒定之基。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b0806" cb:place="inline"><note place="inline">以法显理为喩能持戒定为基故唯识论云谓圆照智相 <lb ed="C" n="0848b09"/>应净识田昔所修自利无漏纯净<persName>佛</persName>土因缘成熟从初成<persName>佛</persName>尽未来际相续变为纯净<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0848b10"/>土周圆无际众宝莊严自受用身常依而住谓之戒定</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b1022" cb:place="inline">於戏大教开 <lb ed="C" n="0848b11"/>张是非鄙俚。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b1106" cb:place="inline"><note place="inline">於戏亦歎美之辞兴隆大教之旨谓<persName>佛</persName>出现摄化群生破 <lb ed="C" n="0848b12"/>邪见之情立正真之理哀愍众生愚迷所障执空为是执有为非一法圆通万缘俱息唯 <lb ed="C" n="0848b13"/>识论云若不摧邪难以显正</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b1312" cb:place="inline">与天地而同久。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b1318" cb:place="inline"><note place="inline">谓圣教诠法真实微 <lb ed="C" n="0848b14"/>妙不随诸相<g ref="#CB28575">互</g>兴异见非天地而攸久矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b1417" cb:place="inline">散馨香而绮靡。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b1423" cb:place="inline"><note place="inline">法教 <lb ed="C" n="0848b15"/>廣行曰散无漏名句可欣可乐是为馨香谓<persName>世尊</persName>所说经文名義二种远離世间声香味 <lb ed="C" n="0848b16"/>触名称普闻言逾理表是为绮靡维摩经云菩萨各各坐香树下闻斯妙香即获一心德 <lb ed="C" n="0848b17"/>藏三昧又云有以园林台观而作<persName>佛</persName>事楞严经云是故当知味舌与嚐俱无处所即尝与 <lb ed="C" n="0848b18"/>味二俱虚妄本非因缘非自然性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b1814" cb:place="inline">心猿意马。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b1818" cb:place="inline"><note place="inline">心识缘虑狂若树猿意识 <lb ed="C" n="0848b19"/>奔驰甚于逸马故楞严经云是故当知意法为缘生意识界</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b1924" cb:place="inline">惑境界以何 <lb ed="C" n="0848b20"/>多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b2002" cb:place="inline"><note place="inline">烦恼根尘攀缘妄想为境所转难证菩提故楞严经云一切有情见不起色<g ref="#CB10881">听</g>不出 <lb ed="C" n="0848b21"/>声</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b2102" cb:place="inline">火宅冤家。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848b2106" cb:place="inline"><note place="inline">烦恼恒然義同于火贪嗔积集喩之为宅忿恨相侵疾如 <lb ed="C" n="0848b22"/>交结是谓冤家故法花经云三界无安犹如火宅</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848b2220" cb:place="inline">勿慵堕于彼此 <pb ed="C" xml:id="C073.1679.0848c" n="0848c"/> <lb ed="C" n="0848c01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0848c0101" n="0848c0101"/><anchor xml:id="beg0848c0101" n="0848c0101"/>已<anchor xml:id="end0848c0101"/>矣哉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848c0104" cb:place="inline"><note place="inline">戒约群生莫怀懈怠莫执彼而生此莫逐妄而弃真故楞严经云汝等必 <lb ed="C" n="0848c02"/>欲发菩提心于菩萨乘生大勇猛决定<g ref="#CB02167">损</g>弃诸有为相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC073p0848c0222" cb:place="inline">天上人间无不 <lb ed="C" n="0848c03"/>归于真理。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC073p0848c0305" cb:place="inline"><note place="inline">因修梵行果熟生天十善精持自然超证故法花经云此经难 <lb ed="C" n="0848c04"/>持若暂持者我则欢喜诸<persName>佛</persName>亦然如是之人诸<persName>佛</persName>所歎楞严经云是故于中一为无量无 <lb ed="C" n="0848c05"/>量为一小中现大大中现小不动道场遍十方界身含十方无尽虚空于一毛端现宝王 <lb ed="C" n="0848c06"/><g ref="#CB09400">刹</g>坐微尘裡转大法轮灭尘合觉故发真如妙觉明性</note>。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0846b0701" to="#end0846b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846b0801" to="#end0846b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846b1301" to="#end0846b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">妄</lem><rdg wit="#wit.orig">忘</rdg></app> <app from="#beg0846b1501" to="#end0846b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846b1801" to="#end0846b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846c0701" to="#end0846c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">幢</lem><rdg wit="#wit.orig">憧</rdg></app> <app from="#beg0846c0901" to="#end0846c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846c1501" to="#end0846c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0846c1502" to="#end0846c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0847a0901" to="#end0847a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0847a1601" to="#end0847a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0848a0501" to="#end0848a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">纵横</lem><rdg wit="#wit.orig">踪横</rdg></app> <app from="#beg0848a0601" to="#end0848a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">纵</lem><rdg wit="#wit.orig">踪</rdg></app> <app from="#beg0848a0801" to="#end0848a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0848a1601" to="#end0848a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0848c0101" to="#end0848c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0846b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846b0701">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846b0801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846b1301">妄【CB】，忘【中华】</note> <note n="0846b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846b1501">己【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846b1801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846c0701">幢【CB】，憧【中华】</note> <note n="0846c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846c0901">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846c1501">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0846c1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0846c1502">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0847a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0847a0901">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0847a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0847a1601">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0848a0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="C073.0848a05.08" target="#nkr_note_add_0848a0501">纵横【CB】，踪横【中华】</note> <note n="0848a0601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="C073.0848a06.11" target="#nkr_note_add_0848a0601">纵【CB】，踪【中华】</note> <note n="0848a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0848a0801">但【CB】，但【中华】</note> <note n="0848a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0848a1601">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0848c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0848c0101">已【CB】，巳【中华】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>